|
Do
wieku XV tereny te były zamieszkiwane przez
Pomorzan, od XVI wieku rozpoczęło się osadnictwo
niemieckie. Położenie geograficzne i wynikłe z
niego konsekwencje (wojny, przemarsze wojsk,
próby zajęcia przez władców polskich,
niemieckich i skandynawskich) nie sprzyjały
rozwojowi gospodarki. Nie rozwijano tu przemysłu
na większą skalę z powodu oddalenia od większych
ośrodków przemysłowych.
W latach 1933-1939 rząd III Rzeszy wykupił część
terenów i wysiedlił z nich ludność w celu budowy
bazy wojskowej i utworzenia
poligonu (okolice wsi Linde). W latach 1934-1937
utworzono Wał Pomorski. W 1936 zakończono budowę
miasteczka militarnego dla szkoły artylerii
Wehrmachtu. W garnizonie Groß Born stacjonowały
jednostki dywizji pancernej Heinza Guderiana
przed atakiem na Polskę w 1939. Na poligonie
ćwiczyły oddziały Afrika Korps dowodzone przez
gen. Rommla (drugim poligonem Afrika Korps była
Pustynia Błędowska).
We wrześniu 1939 zorganizowano tu obóz jeniecki
- początkowo przejściowy (Dulag), a od 9
listopada dla szeregowców (Stalag). Obóz ten funkcjonował
do 1 czerwca 1940, po czym został przekształcony
na oficerski (Oflag) "II D Groß Born", położony
w pobliżu miejscowości Westwalenhof (dziś
Kłomino). Do połowy 1942 przebywali tu jeńcy
francuscy, później polscy. W lutym 1941 w obozie
było 3731 Francuzów, a w styczniu
1945 5391 Polaków. Przetrzymywany był m.in. Leon
Kruczkowski, a także trafiła tu duża część
żołnierzy powstania warszawskiego.
W 1945 żołnierze niemieccy opuścili miasto, po
czym zajęła je Armia Czerwona, kontynuując jego
militarny charakter. Utworzono bazę Północnej
Grupy Wojsk. Teren był doskonale strzeżony, a w
ewidencji gruntów figurował pod nazwą tereny
leśne i był oderwany od struktury terytorialnej
Polski. Nieopodal Bornego Sulinowa na zamkniętym
terenie w Brzeźnicy znajdował się jeden z
magazynów radzieckiej broni nuklearnej
przechowywanej na terenie Polski, przeznaczonej
do użycia (według planów operacyjnych) w czasie
wojny z Zachodem – również przez Wojsko Polskie.
W okolicznych lasach do dziś pozostały schrony
po przewoźnych wyrzutniach SS-20.
Do 12 października 1992 wojsko radzieckie (w tym
czasie już rosyjskie) ostatecznie opuściło Borne
Sulinowo - byli to żołnierze 15.000 kontyngentu
6 Nowogrodzko - Witebskiej Gwardyjskiej Dywizji
Armii Rosyjskiej. W kwietniu 1993 miasto zostało
przekazane polskim władzom cywilnym. Po oficjalnym
otwarciu miejscowości, 15 września Rada
Ministrów RP nadała jej status miasta. Tym samym
rozpoczął się proces zasiedlania. |